Wigierska Kolej Wąskotorowa, zwana dawniej Koleją Leśną Płociczno-Zelwa, niegdyś służyła do wywozu drewna z Puszczy Augustowskiej, będąc jedną z najdłużej pracujących kolejek leśnych w Polsce. Od kilku lat wozi turystów podziwiających z jej wagoników Wigierski Park Narodowy i jezioro Wigry. Pierwsze koleje leśne powstały pod koniec XIX w. - początkowo konne, a później, wraz z postępem technologicznym w budowie parowozów, parowe. Typowa kolejka leśna składała się z centralnie zlokalizowanego tartaku i odchodzących w głąb lasu linii, przy których znajdowały się tzw. ładownie. Oprócz linii stałych budowano także prowizoryczne odgałęzienia, które po wycięciu drzewa przenoszono w inne miejsce. W 1945 r. istniało 37 oddzielnych kolejek leśnych o prześwicie 600, 750 i 1000 mm o łącznej długości powyżej 1000 km. W latach 70. XX w. funkcjonowała zaledwie połowa, z czego do XXI w. zachowały się cztery (w Puszczy Augustowskiej, w Puszczy Białowieskiej, w Puszczy Knyszyńskiej i w Bieszczadach). Z dziejów kolejki Początki Wigierskiej Kolei Leśnej o rozstawie 600 mm sięgają I wojny światowej, kiedy wojska niemieckie masowo eksploatowały Puszczę Augustowską. Już w 1916 r. kolejka dowoziła dre...
Wigierska Kolej Wąskotorowa, zwana dawniej Koleją Leśną Płociczno-Zelwa, niegdyś służyła do wywozu drewna z Puszczy Augustowskiej, będąc jedną z najdłużej pracujących kolejek leśnych w Polsce. Od kilku lat wozi turystów podziwiających z jej wagoników Wigierski Park Narodowy i jezioro Wigry. Pierwsze koleje leśne powstały pod koniec XIX w. - początkowo konne, a później, wraz z postępem technologicznym w budowie parowozów, parowe. Typowa kolejka leśna składała się z centralnie zlokalizowanego tartaku i odchodzących w głąb lasu linii, przy których znajdowały się tzw. ładownie. Oprócz linii stałych budowano także prowizoryczne odgałęzienia, które po wycięciu drzewa przenoszono w inne miejsce. W 1945 r. istniało 37 oddzielnych kolejek leśnych o prześwicie 600, 750 i 1000 mm o łącznej długości powyżej 1000 km. W latach 70. XX w. funkcjonowała zaledwie połowa, z czego do XXI w. zachowały się cztery (w Puszczy Augustowskiej, w Puszczy Białowieskiej, w Puszczy Knyszyńskiej i w Bieszczadach). Z dziejów kolejki Początki Wigierskiej Kolei Leśnej o rozstawie 600 mm sięgają I wojny światowej, kiedy wojska niemieckie masowo eksploatowały Puszczę Augustowską. Już w 1916 r. kolejka dowoziła drewno do tartaku w Płocicznie. Pierwotnie powstał odcinek Płociczno-Tartaczysko, który wydłużono do jeziora Zelwa (w sumie 36 km). Linia ta stanowiła uzupełnienie Kanału Augustowskiego. W latach 1923-1926, po wybudowani odgałęzień (do Czerwonego Krzyża, Maćkowej Rudy i Głębokiego Brodu), długość linii wynosiła ok. 50 km. Przewozy drewna były znacznie mniejsze niż na kolejce w Puszczy Białowieskiej, sięgając maksymalnie 80 tys. m3 rocznie. W latach 1972--1974 parowozy HF i Las zastąpiono lokomotywami spalinowymi, jednak bardziej elastyczny transport samochodowy stopniowo doprowadził do ograniczenia przewozów i likwidacji fragmentów kolejki, a w 1989 r. wraz z utworzeniem Wigierskiego Parku Narodowego ostatecznie zawieszono ruch. Wkrótce rozebrano 12 km, pozostawiając w 1991 r. tylko 27 km linii (od Płociczna do składu drewna przy drodze Augustów-Sejny). Na szczęście szybko dostrzeżono w kolejce potencjalną atrakcję turystyczną regionu i już w 2000 r. zaczęto remont torów i taboru. W 2001 r. otwarto linię turystyczną (10 km na odcinku Płociczno-Krusznik). Obecnie użytkownik kolejki (Zespół Turystyczny przy Wigierskiej Kolei Wąskotorowej) stara się o uzyskanie zgody na remont kolejnych 14 km (od Krusznik do Tartaczyska nad Czarną Hańczą). Eksponaty Kolejka użytkuje następujący tabor zgromadzony na stacji w Płocicznie: . lokomotywy spalinowe: V10C, WLs40, WLs50, . wagony pasażerskie: letniaki przebudowane z platform. Oprócz dostępnych przejazdów turystycznych na głównej stacji kolejki w Płocicznie można zwiedzić ciekawe muzeum - Galerię Fotografi i Kolejowej. Przejazdy turystyczne Odbywają się z powodzeniem już od 6 lat wzdłuż jeziora Wigry na trasie 10 km Płociczno-Krusznik (Zielona Karczma). Czas przejazdu w dwie strony z postojami na czterech widokowych przystankach (Binduga, Powały, Bartny Dół i Zielona Karczma) wynosi 2 godz. 20 min. W sezonie letnim 2003 r. ze względu na ogromne zainteresowanie turystów operator zmodyfikował początkowy rozkład jazdy (dwa kursy planowe ogólnodostępne, dwa po południu na zamówienie), uruchamiając rozkładowe pociągi turystyczne w takcie co trzy godziny (odjazdy z Płociczna godz. 10.00, 13.00, 16.00 i 19.00). Dodatkową atrakcją jest odtwarzany za pomocą radiowęzła nagrany specjalnie przez lektora tekst zawierający powitanie, krótki regulamin przejazdu, historię kolei leśnej, informacje o regionie i parku narodowym (krótkie prezentacje przed odjazdem, w trakcie jazdy i postojów).
Siedziba: Zespół Turystyczny przy Wigierskiej Kolei Wąskotorowej, Płociczno-Tartak 40, 10 km od Suwałk i 20 km od Augustowa, 3 km od głównej szosy Suwałki--Augustów. . Dojazd: pociągiem osobowym do Płociczna - z Augustowa (ok. 20 min.) lub z Suwałk (ok. 10 min); samochodem drogą nr 8 z Augustowa w kierunku Suwałk, 10 km przed Suwałkami należy skręcić w prawo w drogę lokalną. . Przejazdy turystyczne: regularne codziennie od 15 czerwca do 31 sierpnia, na trasie Płociczno-Krusznik-Płociczno (10 km). Bilety: ulgowy do 4 lat 2 zł, od 4 do 15 lat 13 zł, normalny 19 zł, rower 7 zł. Ponadto turysta powinien wykupić na własną odpowiedzialność kartę wstępu do Wigierskiego Parku Narodowego (dzieci 1,5 zł, dorośli 3 zł, do nabycia w kasie kolejki). Nie ma potrzeby rezerwowania miejsc przez turystów indywidualnych, gdyż w przypadku dużej liczby chętnych są uruchamiane dodatkowe wagony. Istnieje możliwość skorzystania z parkingu w Płocicznie, restauracji Przy Kolejce (dania regionalne) i noclegu w Pensjonacie HOSSA-Wigry. Można również zamówić przejazd dla grupy zorganizowanej (przez cały rok) z dodatkowymi atrakcjami (przejażdżki konne, bryczką lub saniami, ognisko lub biesiada). Ponadto organizowane są całodzienne wycieczki po regionie (koszt 70 zł/os.), składające się z kilku elementów: przejazdu kolejką do Krusznika, przesiadki na zaprzęgi konne i przejazdu do przystani Jastrzęby, skąd następuje rejs tzw. statkiem papieskim po jeziorze Wigry do Klasztoru Kamedułów (zwiedzanie) i wreszcie powrót do Płociczna (rowerami lub autokarem). Poleca się także liczne szlaki piesze i rowerowe oraz ścieżki edukacyjne po terenie Wigierskiego Parku Narodowego. . Kontakt: Zespół Turystyczny przy Wigierskiej Kolei Wąskotorowej, Płociczno-Tartak 40, 16-402 Suwałki, tel. (087) 563 92 63, kom. 0603 165 390, fax (087) 563 92 63, e-mail: biuro@augustowska.pl. . Internet: www.augustowska.pl/wkw/wkw.html, www.wigry.win.pl/it/kolej.htm.
