Linia kolejowa Stróże-Nowy Sącz
karolina.kowalska
Otwarta w dniu urodzin i imienin cesarza austriackiego Franciszka Józefa II linia kolejowa z Tarnowa przez Nowy Sącz do Leluchowa zasługuje na szczególną uwagę na niezwykle krętym odcinku Stróże-Nowy Sącz. Z dziejów linii Prowadząca na Węgry linia kolejowa z Tarnowa przez Nowy Sącz do Leluchowa o długości ok. 146 km zwana była Koleją Tarnowsko-Leluchowską. O przebieg odcinka z Grybowa do Leluchowa usilnie walczyły władze Nowego Sącza. Dzięki ich uporowi i zabiegom ostatecznie zrezygnowano z najkrótszej trasy położonej w dolinie rzeki Białej na rzecz przeprowadzenia linii przez Nowy Sącz, co wymagało budowy licznych łuków i podjazdów. Inwestycję na życzenie cesarza rozpoczęto 28 lipca 1873 r., mimo że etap przygotowawczy nie był jeszcze zakończony. Budowę podzielono na 11 odcinków. Zgodnie z oczekiwaniami cesarza ofi cjalne jej otwarcie (wraz z odcinkiem z Leluchowa do Orlov) nastąpiło w dniu jego urodzin i imienin - 18 sierpnia 1876 r. Nacisk na termin wynikał z istniejącej już od 1 maja 1873 r. po stronie węgierskiej linii z Preszowa do Orlov. Linia ta miała znaczenie głównie strategiczne, jednak została wykonana niezwykle estetycznie i z ogromną starannością. Do tej pory najw...
Otwarta w dniu urodzin i imienin cesarza austriackiego Franciszka Józefa II linia kolejowa z Tarnowa przez Nowy Sącz do Leluchowa zasługuje na szczególną uwagę na niezwykle krętym odcinku Stróże-Nowy Sącz. Z dziejów linii Prowadząca na Węgry linia kolejowa z Tarnowa przez Nowy Sącz do Leluchowa o długości ok. 146 km zwana była Koleją Tarnowsko-Leluchowską. O przebieg odcinka z Grybowa do Leluchowa usilnie walczyły władze Nowego Sącza. Dzięki ich uporowi i zabiegom ostatecznie zrezygnowano z najkrótszej trasy położonej w dolinie rzeki Białej na rzecz przeprowadzenia linii przez Nowy Sącz, co wymagało budowy licznych łuków i podjazdów. Inwestycję na życzenie cesarza rozpoczęto 28 lipca 1873 r., mimo że etap przygotowawczy nie był jeszcze zakończony. Budowę podzielono na 11 odcinków. Zgodnie z oczekiwaniami cesarza ofi cjalne jej otwarcie (wraz z odcinkiem z Leluchowa do Orlov) nastąpiło w dniu jego urodzin i imienin - 18 sierpnia 1876 r. Nacisk na termin wynikał z istniejącej już od 1 maja 1873 r. po stronie węgierskiej linii z Preszowa do Orlov. Linia ta miała znaczenie głównie strategiczne, jednak została wykonana niezwykle estetycznie i z ogromną starannością. Do tej pory największe emocje wzbudza odcinek Stróże-Nowy Sącz o długości ponad 30 km. Budowa linii Tarnów-Leluchów oraz Chabówka-Nowy Sącz uczyniły z Nowego Sącza ważny węzeł kolejowy i zdecydowały o jego awansie gospodarczym. Początkowo tabor stanowiło 12 parowozów noszących imiona stacji (Tarnów, Tuchów, Grybów). Zwiedzanie i przejazdy turystyczne Odcinek Stróże-Nowy Sącz o długości ponad 30 km ma wiele serpentyn oraz liczne podjazdy i spadki. Największe wrażenie wywiera oglądanie z okien jadącego pociągu znajdującego się w dole odcinka pokonanego kilka minut wcześniej. Od Tuchowa do Grybowa przez Stróże linia leży w dolinie rzeki Białej, po czym w Grybowie opuszcza dolinę i skręca na zachód, biegnąc wzdłuż drogi prowadzącej do Nowego Sącza. W Grybowie zaczyna się pierwszy znaczny podjazd - linia okrąża szczyt Psie Górki (565 m) od północy, wschodu i południa. W okolicach Ptaszkowej biegnie wzdłuż potoku Czarnej Kamionki, po czym zaczyna się spadek wzdłuż potoku Królowej i po minięciu krótkiego jednotorowego tunelu pociąg dociera do Kamionki Wielkiej. Następnie jedzie doliną Kamionki i przed Nowym Sączem wyjeżdża na rozległą Nizinę Sądecką otoczoną wzgórzami i poprzecinaną potokami. Po pokonaniu mostu na Kamienicy dociera do bardzo ładnego dworca w Nowym Sączu. Linię nadal można podziwiać z okien rozkładowego pociągu osobowego, pośpiesznego i ekspresowego. Czas przejazdu na najciekawszym odcinku ze Stróż do Nowego Sącza wynosi ok. 40 min (pociągiem pośpiesznym i ekspresowym o kilka minut krócej). Okazjonalnie organizowane są również przejazdy pociągiem retro. Średnia prędkość pociągu wynosi ok. 60 km/godz. z wyjątkiem podjazdów, na których spada do ok. 30 km/godz., co pozwala podziwiać rozciągające się malownicze widoki. Poleca się również wykonanie zdjęć pociągu powoli wspinającego się do góry lub na łukach. Warto również obejrzeć piękne dworce w Tarnowie i Nowym Sączu oraz zabytkowe osiedle kolejarzy w Nowym Sączu. Uwagę zwracają również skałki w obrębie Ciężkowic za Tuchowem. Dodatkową atrakcję stanowi możliwość spotkania na pętli między Grybowem a Ptaszkową prototypowych pojazdów, których zachowanie się jest badane na łukach o małym promieniu.
Judyta Kurowska-Ciechańska, Ariel Ciechański
