Kolej w Hajnówce, funkcjonująca na terenie Puszczy Białowieskiej, była najdłuższą wąskotorową kolejką leśną w Polsce. Obecnie stanowi jedną z czterech zachowanych tego typu kolei wąskotorowych. Z dziejów kolejki Pierwsze odcinki kolei leśnej zostały wybudowane w czasie I wojny światowej (1916 r.) przez Niemców na potrzeby wycinki drewna w Puszczy Białowieskiej. Przyjęto rozstaw 600 mm. Szybko powstały kolejne odgałęzienia: w 1917 r. wybudowano 46 km linii stałych oraz 180-200 km prowizorycznych linii przenośnych, które po zakończeniu wycinki były przenoszone w inne miejsce, a rok później powstały lokomotywownie i warsztaty w Hajnówce. W latach 20. XX w. powstały 72 km, w latach 30. XX w. kolejne 34 km. Tuż przed wojną (1935-1939 r.) kolejka liczyła 360 km, w tym 200 km linii stałych i posiadała trzy lokomotywownie (Stoczek, Gródek, Hajnówka) i 24 parowozy. W przybliżeniu połowa linii (szacowana na 160 km) z istniejących w okresie największego rozwoju (1935-1939 r.) 360 km miała charakter tymczasowy. Były to szybko budowane, a potem likwidowane i przenoszone w inne miejsce prowizoryczne odcinki. Zastosowana technologia była stosunkowo prosta, tania i pozwalała nadążać za wycinką...
Kolej w Hajnówce, funkcjonująca na terenie Puszczy Białowieskiej, była najdłuższą wąskotorową kolejką leśną w Polsce. Obecnie stanowi jedną z czterech zachowanych tego typu kolei wąskotorowych. Z dziejów kolejki Pierwsze odcinki kolei leśnej zostały wybudowane w czasie I wojny światowej (1916 r.) przez Niemców na potrzeby wycinki drewna w Puszczy Białowieskiej. Przyjęto rozstaw 600 mm. Szybko powstały kolejne odgałęzienia: w 1917 r. wybudowano 46 km linii stałych oraz 180-200 km prowizorycznych linii przenośnych, które po zakończeniu wycinki były przenoszone w inne miejsce, a rok później powstały lokomotywownie i warsztaty w Hajnówce. W latach 20. XX w. powstały 72 km, w latach 30. XX w. kolejne 34 km. Tuż przed wojną (1935-1939 r.) kolejka liczyła 360 km, w tym 200 km linii stałych i posiadała trzy lokomotywownie (Stoczek, Gródek, Hajnówka) i 24 parowozy. W przybliżeniu połowa linii (szacowana na 160 km) z istniejących w okresie największego rozwoju (1935-1939 r.) 360 km miała charakter tymczasowy. Były to szybko budowane, a potem likwidowane i przenoszone w inne miejsce prowizoryczne odcinki. Zastosowana technologia była stosunkowo prosta, tania i pozwalała nadążać za wycinką drewna. W granicach Polski w 1945 r. znalazło się 158 km linii, 9 lokomotyw parowych oraz parowozownie Gródek i Hajnówka. Budowa licznych mijanek pozwoliła znacznie zwiększyć przepustowość linii, co umożliwiło przewiezienie w 1955 r. rekordowej ilości drewna (ponad 200 tys. m3). W 1952 r. powstał Ośrodek Kolei Leśnych w Hajnówce działający w ramach Lasów Państwowych, które wykorzystywały kolejkę do wywozu drewna i uruchamiały niekiedy przewozy pasażerskie. Stopniowo sieć kolejki zaczęła się kurczyć. Przewozy przejmował transport samochodowy. W latach 1971-1972 wprowadzono lokomotywy spalinowe (popularne na kolejkach leśnych V10C prod. NRD), stopniowo zastępując parowozy HF i Las. W październiku 1974 r. oddano nową Terenową Stację Obsługi z Parowozownią, mimo to 2 miesiące później (22 grudnia 1974 r.) ostatecznie wycofano parowozy. Na początku lat 90. zrezygnowano z przewozu drewna i wkrótce uruchamiono przewozy turystyczne. Przejazdy turystyczne Obecnie odbywają się na dwóch zachowanych odcinkach: Hajnówka-Topiło (12 km), Hajnówka-Postołowo (6 km). W okresie wakacji i długich weekendów organizowane są pociągi rozkładowe (wtorki, czwartki i soboty godz. 10), natomiast przez cały rok na zamówienie dla grup zorganizowanych. W pobliżu dostępne są cztery szlaki turystyczne o zróżnicowanej długości. Wzdłuż linii Hajnówka-Topiło wiedzie ścieżka edukacyjna pozwalająca poznać przyrodę Puszczy Białowieskiej, składająca się z ośmiu przystanków: Skansen kolejki wąskotorowej, Rezerwat Głęboki Kąt, Podtopiona dolina, Liściasty drzewostan, Rzeka Leśna, Dąb-pomnik przyrody, Drzewostan borowy, Przebudowa drzewostanów pocenturowskich. Do przejazdów turystycznych wykorzystywane są lokomotywy spalinowe V10C oraz wagony pasażerskie (osobowe przebudowane z platform i letnie). Eksponaty Użytkownik kolejki skupił się na prowadzeniu przejazdów turystycznych. Ze zgromadzonego zabytkowego taboru na uwagę zasługują: . parowozy: HF (czynny!), wagony towarowe: wózki kłonicowe, platforma do przewozu tarcicy.
Informacje praktyczne . Siedziba: ul. Dzielnicowa 12, Hajnówka. . Dojazd: z Białegostoku pociągiem (pośpiesznym 20 min, osobowym 23-26 min), samochodem drogą nr 19. . Przejazdy turystyczne: indywidualne w okresie od 1 lipca do 30 września, w wakacje i długie weekendy w sezonie letnim wtorki, czwartki i soboty godz. 10.00 na trasie Hajnówka-Topiło (12 km) oraz Hajnówka-Postołowo (6 km). Powrót do Hajnówki godz. 13.00. Pociąg jedzie do Topiła, gdy zbierze się grupa 40 osób, jeśli grupa jest mniejsza - jedzie do Postołowa. Przejazd na dłuższej trasie dodatkowo można połączyć ze zwiedzaniem ścieżki edukacyjnej oraz zorganizowaniem pikniku lub ogniska w osadzie Topiło. Bilety: ulgowy 10 zł, normalny 20 zł, można zabrać rower lub psa (5 zł). Ponadto istnieje możliwość zamówienia przejazdu dla grup zorganizowanych przez cały rok. . Kontakt: Kolejki Leśne, ul. Dzielnicowa 12, 17-200 Hajnówka, tel. (085) 682 26 89, e-mail: kolejki_lesne@wp.pl. . Internet: www.bialystok.lasy.gov.pl/index.php?n=417.
Juragos [2011.02.11 14:58] Bardzo interesujący zestaw fotografii Kolejki Leśnej w Hajnówce.
Szkoda, że nie wszystkie stacyjki i torowiska są dostępne dla ruchu turystycznego.
Jerzy
Miejsce zwane "Cielacza Dolina" niedaleko Masiewa Starego, miejsce w którym tory przechodzą przez granicę z Białorusią
Stacyjka Głuszec koło wsi Masiewo Stare, pociągi tu nie jeżdżą, Lokomotywa i wagony turystyczne i kłonicowe stoją tu na stałe
Most i nasyp kolejki pomiędzy Kosym Mostem a Masiewem, torów już tu nie ma
Most kolejki nad rzeką Narewką, t.zw. Kosy Most 2
Most kolejki nad rzeką Narewką, t.zw. Kosy Most
Pług odśnieżny i wagony kłonicowe przed lokomotywownią Hajnówka
Lokomotywa V10C podczas manewrów przed lokomotywownią Hajnówka
