Mławska Kolej Dojazdowa
karolina.kowalska
Mławska wąskotorówka przebiega przez atrakcyjne miejscowości północnego Mazowsza: Mławę, Grudusk, Rostkowo, Przasnysz, Krasne, dlatego po raz kolejny pojawiła się próba, miejmy nadzieję udana, reaktywowania regularnych przewozów turystycznych. Z dziejów kolejki Kolejka została wybudowana przez wojska niemieckie latem 1915 r. na potrzeby frontu niemiecko-rosyjskiego. W lipcu powstał odcinek Mława-Przasnysz (43 km), w sierpniu, po przesunięciu się wojsk na wschód, szybko dobudowano odcinek Przasnysz-Pasieki, łącząc kolejkę mławską z linią Wyszków-Ostrołęka. Do budowy kolejki zastosowano szybką technologię - przęsła patentowe o szerokości 600 mm. Po I wojnie światowej (ściślej w 1920 r.) kolejkę przejęło Ministerstwo Kolei Żelaznych, a w 1926 r. PKP. Wkrótce za sprawą władz powiatowych wybudowano odcinek Ciechanów-Grudusk. W Ciechanowie powstała parowozownia i punkt styczny z koleją normalnotorową. Po II wojnie światowej nastąpiło powiększenie sieci o istniejące kolejki wąskotorowe cukrowni Krasiniec i Ciechanów oraz kilka nowo wybudowanych (Krasne-Maków Mazowiecki-Zamość Mazowiecki) do długości 110 km. W okresie 1961-1962 przekuto tor na rozstaw 750 mm. Ekspansja kolejki pozwolił...
Mławska wąskotorówka przebiega przez atrakcyjne miejscowości północnego Mazowsza: Mławę, Grudusk, Rostkowo, Przasnysz, Krasne, dlatego po raz kolejny pojawiła się próba, miejmy nadzieję udana, reaktywowania regularnych przewozów turystycznych. Z dziejów kolejki Kolejka została wybudowana przez wojska niemieckie latem 1915 r. na potrzeby frontu niemiecko-rosyjskiego. W lipcu powstał odcinek Mława-Przasnysz (43 km), w sierpniu, po przesunięciu się wojsk na wschód, szybko dobudowano odcinek Przasnysz-Pasieki, łącząc kolejkę mławską z linią Wyszków-Ostrołęka. Do budowy kolejki zastosowano szybką technologię - przęsła patentowe o szerokości 600 mm. Po I wojnie światowej (ściślej w 1920 r.) kolejkę przejęło Ministerstwo Kolei Żelaznych, a w 1926 r. PKP. Wkrótce za sprawą władz powiatowych wybudowano odcinek Ciechanów-Grudusk. W Ciechanowie powstała parowozownia i punkt styczny z koleją normalnotorową. Po II wojnie światowej nastąpiło powiększenie sieci o istniejące kolejki wąskotorowe cukrowni Krasiniec i Ciechanów oraz kilka nowo wybudowanych (Krasne-Maków Mazowiecki-Zamość Mazowiecki) do długości 110 km. W okresie 1961-1962 przekuto tor na rozstaw 750 mm. Ekspansja kolejki pozwoliła prowadzić ruch pasażerski na znacznych odcinkach: Mława-Zamość Mazowiecki, Ciechanów-Grudusk i Ciechanów-Krasne. Niestety transport samochodowy przyczynił się do systematycznego zmniejszania się liczby podróżnych i zawieszania przewozów pasażerskich i stopniowej rozbiórki linii, wskutek czego do lat 90. XX w. przetrwał jedynie odcinek Mława Wąskotorowa-Przasnysz-Maków Mazowiecki (67 km), po którym odbywał się głównie ruch towarowy oraz okazjonalnie ruch turystyczny. W Mławie przygotowano niewielki skansen z izbą historii. W Grudusku można obejrzeć kuźnię stacyjną oraz budynek stacyjny z nietypowo ułożoną ławą nastawczą (na zewnątrz budynku). Warta uwagi jest stacja w Mławie, wpisana do rejestru zabytków. Od 2006 r. do 2007 r. operatorem kolejki było Stowarzyszenie Kolejowych Przewozów Lokalnych z Kalisza (SKPL) będące największym w Polsce zarządcą infrastruktury na 7 całkowicie odrębnych sieciach kolei wąskotorowych. SKPL uruchomiło na odcinku Mława Wąsk.-Przasnysz-Maków Mazowiecki ruch towarowy i na zamówienie ruch turystyczny. Ze względu na zmianę od 2008 r. operatora los kolejki jest nieznany. Przejazdy turystyczne W ciągu kilku lat Mławska Kolej Wąskotorowa oprócz oglądania kolekcji zgromadzonego taboru oferowała turystom przewozy na zamówienie. SKPL 24 i 25 czerwca 2006 r. na trasie Krasne-Przasnysz-Krasne (13 km w jedną stronę) i Przasnysz-Grudusk-Przasnysz (20 km w jedna stronę) uruchomiło ogólnodostępne pociągi turystyczne (złożone z rumuńskich wagonów Bxhpi oraz lokomotyw spalinowych Lxd2), które cieszyły się dużym zainteresowaniem. Docelowo zgodnie z ideą władz powiatu przasnyskiego Kolej Mławska ma łączyć ważniejsze miejscowości leżące na Trasie Turystycznej Północnego Mazowsza: Mława (ratusz, kościół), Grudusk (najstarszy ośrodek osadniczy na Ziemi Ciechanowskiej), Rostkowo (miejsce urodzenia św. Stanisława Kostki, sanktuarium), Przasnysz (kościół, klasztor), Krasne (siedziba rodu Krasińskich, zabytkowy kościół, stadnina koni), jednak brak porozumienia i zmiana w 2007 r. operatora stawia przyszłość kolejki pod znakiem zapytania. Eksponaty Na stacji Mława Wąskotorowa, położonej w pobliżu stacji PKP Mława, zorganizowano mały skansen z izbą pamięci, gdzie można obejrzeć zbiór taboru wąskotorowego: . parowozy: dwa parowozy z serii Px48 (najczęściej eksploatowanej na kolejach wąskotorowych w Polsce), parowóz HF, . wagony towarowe: kilka sztuk, w tym wagony "koleby" różnej konstrukcji, . inne: drezyna silnikowa WMc i ręczna, jednoosiowy wózek z pompą strażacką, semafory, w zasieku węglowym dźwig ręczny z 2. poł. XIX w.
Judyta Kurowska-Ciechańska, Ariel Ciechański
