Krośniewicka Kolej Dojazdowa
karolina.kowalska
Krośniewice to małe miasto leżące w centrum Polski, gdzie rozpoczyna się Krośniewicka Kolej Dojazdowa, zaliczana do najdłuższych linii wąskotorowych, ponieważ liczy aż 161 km długości i łączy obecnie trzy województwa: łódzkie, kujawsko-pomorskie i wielkopolskie. Pierwotnie miała 60 przystanków. Wchodząc w skład Kujawskich Kolei Dojazdowych, łączyła Kujawy z Wielkopolską. Z dziejów kolejki Pierwszy odcinek o szerokości 750 mm powstał w 1910 r. na potrzeby cukrowni Ostrowy. Kilka lat później, w czasie I wojny światowej, wojska niemieckie wybudowały odcinek do Krośniewic o prześwicie 600 mm. Po odzyskaniu niepodległości odcinki kolejki zostały scalone i ujednolicone do szerokości 750 mm, a w Krośniewicach wybudowano warsztaty naprawcze będące jednymi z największych w ówczesnej Polsce. Po II wojnie światowej odbywał się przewóz osób i towarów, szczególnie intensywny w okresie jesiennym (transport buraków cukrowych do cukrowni). Oprócz parowozów, a następnie lokomotyw spalinowych na kolejce eksploatowano transportery do przewozu wagonów normalnotorowych. Niestety na skutek rozwoju transportu samochodowego od lat 60. znaczenie kolejki malało - wiele linii rozebrano. W 1992 r. kolejkę...
Krośniewice to małe miasto leżące w centrum Polski, gdzie rozpoczyna się Krośniewicka Kolej Dojazdowa, zaliczana do najdłuższych linii wąskotorowych, ponieważ liczy aż 161 km długości i łączy obecnie trzy województwa: łódzkie, kujawsko-pomorskie i wielkopolskie. Pierwotnie miała 60 przystanków. Wchodząc w skład Kujawskich Kolei Dojazdowych, łączyła Kujawy z Wielkopolską. Z dziejów kolejki Pierwszy odcinek o szerokości 750 mm powstał w 1910 r. na potrzeby cukrowni Ostrowy. Kilka lat później, w czasie I wojny światowej, wojska niemieckie wybudowały odcinek do Krośniewic o prześwicie 600 mm. Po odzyskaniu niepodległości odcinki kolejki zostały scalone i ujednolicone do szerokości 750 mm, a w Krośniewicach wybudowano warsztaty naprawcze będące jednymi z największych w ówczesnej Polsce. Po II wojnie światowej odbywał się przewóz osób i towarów, szczególnie intensywny w okresie jesiennym (transport buraków cukrowych do cukrowni). Oprócz parowozów, a następnie lokomotyw spalinowych na kolejce eksploatowano transportery do przewozu wagonów normalnotorowych. Niestety na skutek rozwoju transportu samochodowego od lat 60. znaczenie kolejki malało - wiele linii rozebrano. W 1992 r. kolejkę wyłączono z Kujawskich Kolei Dojazdowych, a w 2001 r. PKP całkowicie zawiesiło ruch i następnie przekazało ją Urzędowi Gminy Krośniewice. Użytkownikiem kolei zostało Stowarzyszenie Kolejowych Przewozów Lokalnych z Kalisza, które już w 2002 r. przywróciło regularne pociągi osobowe obecnie kursujące na trzech liniach: Krośniewice-Ostrowy Wąskotorowe, Krośniewice-Krzewie Wąskotorowe (Łęczyca Wąskotorowa-Ozorków Wąskotorowy) i Krośniewice-Wielka Wieś Kujawska, a następnie towarowe do cukrowni w Brześciu Kujawskim (przy zastosowaniu wagonów transporterowych) oraz uruchomiło przejazdy turystyczne. Operatora kolejki wspierają również jej pasjonaci skupieni w Stowarzyszeniu Krośniewicko-Ozorkowskiej Kolei Wąskotorowej. Przejazdy turystyczne Organizowane były z przerwami od 2002 r. do zimy 2008 r. W 2006 r. odbywały się w sezonie letnim regularnie (w niedziele co 2 tygodnie) wycieczki na trasie Krośniewice - Ozorków, urozmaicone dodatkowymi atrakcjami w postaci zwiedzania warsztatów i parowozowni, wizyty w skansenie zabytkowego taboru oraz ognisko (lub biesiady). Przejazd odbywał się zabytkowymi wagonami motorowymi (jeżdżącymi również w ruchu regularnym). Ponadto przez cały rok (KrKD posiada ogrzewane wagony osobowe) można było zamówić przejazdy specjalne urozmaicone o: wagony letnie, barowe lub zabytkowe węglarki, jedzenie (kiełbaski, napoje, grill, kuchnię regionalną), kapelę. Możliwy był również przejazd drezynami. Zapewniono także możliwość skorzystania przez uczestników przejazdu z oferty położonej na trasie restauracji w Topoli Królewskiej. Ponadto przywrócono przejezdność odcinka Krośniewice-Łęczyca-Sierpów, na którym 27 maja 2006 r. miał miejsce bezpłatny przejazd promocyjny cieszący się dużym zainteresowaniem. Ze względu na zmianę od 2008 r. operatora los kolejki jest nieznany. Eksponaty Krośniewicka Kolej Dojazdowa zgromadziła pojazdy i sprzęt, z których część eksploatuje. Są to: . parowozy: Px48 z 1954 r. (brak rewizji), . lokomotywy spalinowe: Lxd2 z 1982 r. i 1985 r. (sprawne), Lxd2 z 1973 r., Lyd1 z 1967 r. (w tym jedna sprawna), . wagony pasażerskie: Bxhpi, 3Aw, letni, barowy letni (wszystkie sprawne), . wagony towarowe: trzy wagony towarowo-osobowe Brankard (w tym dwa sprawne), cztery osiowe węglarki wddxh, . spalinowe wagony motorowe będące pierwowzorami dzisiejszych szynobusów: 2 szt. Mbxd1 (sprawne), 2 szt. Mbxd2 z 1986 r. (w tym jeden sprawny), . inne: drezyna spalinowa WMC (sprawna), pługi odśnieżne Bjorke (w tym jeden sprawny), odchwaszczarka (niesprawna).
Judyta Kurowska-Ciechańska, Ariel Ciechański