Skansen Maszyn Parowych w Tarnowskich Górach
karolina.kowalska
W Tarnowskich Górach, będących kolebką górnictwa górnośląskiego, obok zabytkowej kopalni srebra i ołowiu znajduje się Skansen Maszyn Parowych, w którym zgromadzono eksponaty kolejowe służące niegdyś do transportu w kopalniach. Z dziejów skansenu Lokalizacja Skansenu Maszyn Parowych w Tarnowskich Górach była jak najbardziej uzasadniona, ponieważ w czasie jego tworzenia znajdował się tu największy kolejowy węzeł przeładunkowy w Europie oraz ośrodek przemysłu zaplecza górniczego. Pierwsza kolej dotarła do Tarnowskich Gór już w 1854 r. (wąskotorowa) i w 1857 r. (normalnotorowa), jednak Skansen Maszyn Parowych nawiązuje aż do 1788 r., kiedy pojawiła się pierwsza na tym terenie maszyna parowa, co później przyniosło rewolucyjne zmiany w gospodarce. Skansen został otwarty wraz z Kopalnią Zabytkową-Muzeum 5 września 1976 r., po 20 latach starań i ciężkiej pracy założonego w latach 50. XX w. Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej, w którym działali także kolejarze. Jego założyciele chcieli uczynić z nowej placówki główne w Polsce miejsce ekspozycji starych maszyn parowych. Eksponaty zaczęto zbierać już w 1971 r. - pierwsze z nich pochodziły z miejscowej lokomotywowni obok stacji n...
W Tarnowskich Górach, będących kolebką górnictwa górnośląskiego, obok zabytkowej kopalni srebra i ołowiu znajduje się Skansen Maszyn Parowych, w którym zgromadzono eksponaty kolejowe służące niegdyś do transportu w kopalniach. Z dziejów skansenu Lokalizacja Skansenu Maszyn Parowych w Tarnowskich Górach była jak najbardziej uzasadniona, ponieważ w czasie jego tworzenia znajdował się tu największy kolejowy węzeł przeładunkowy w Europie oraz ośrodek przemysłu zaplecza górniczego. Pierwsza kolej dotarła do Tarnowskich Gór już w 1854 r. (wąskotorowa) i w 1857 r. (normalnotorowa), jednak Skansen Maszyn Parowych nawiązuje aż do 1788 r., kiedy pojawiła się pierwsza na tym terenie maszyna parowa, co później przyniosło rewolucyjne zmiany w gospodarce. Skansen został otwarty wraz z Kopalnią Zabytkową-Muzeum 5 września 1976 r., po 20 latach starań i ciężkiej pracy założonego w latach 50. XX w. Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej, w którym działali także kolejarze. Jego założyciele chcieli uczynić z nowej placówki główne w Polsce miejsce ekspozycji starych maszyn parowych. Eksponaty zaczęto zbierać już w 1971 r. - pierwsze z nich pochodziły z miejscowej lokomotywowni obok stacji normalnotorowej i stacji wąskotorowej w Reptach i tam też tymczasowo zostały zgromadzone. Skansen Maszyn Parowych znajduje się na powierzchni, obok zabytkowej kopalni, stanowiąc przedłużenie podziemnej wystawy, ponieważ prezentuje zabytkowe maszyny oraz pojazdy służące do wydobywania kopalin. Eksponaty W Skansenie Maszyn Parowych zgromadzono zabytkowe maszyny służące do wydobywania kopalin oraz pojazdy drogowe i kolejowe o napędzie parowym. Kolekcja z początkowych 10 eksponatów rozrosła się do ponad 30. Na szczególną uwagę zasługują: . parowozy: TKh12 z 1910 r., TKb B z 1917 r., polskie parowozy wąskotorowe (Px5 z 1930 r., T49 z 1950 r.), . kotły i silniki: kocioł parowy lokomobilowy z 1910 r., tłokowy silnik parowy z 1926 r., . pompy: pompa parowa Worthigtona, zestaw pomp z Zakładu Wodociągowego Staszic, . inne: próżniowe maszyny tłokowe, maszyny wyciągowe z kopalni Śląsk (typu Koepe z 1883 r. i typu bębnowego z 1903 r.), platforma ze zbiornikiem z 1884 r. z Kolei Dojazdowej Bytom, parowy walec drogowy z 1928 r. wyprodukowany przez Towarzystwo Akcyjne Cegielski w Poznaniu, dłutownica typu PMZ 92 z 1914 r. wyprodukowana w Maschinen Fabrik Reitbauer K.u.K Hofl ieferant w Wiedniu, żuraw samobieżny z kopalni odkrywkowej w Bobrownikach. Największe wrażenie wywierają ogromne maszyny parowe. Jedynym nie związanym z parą eksponatem jest - równie ciekawe - wodne koło napędowe z XVII w.
Judyta Kurowska-Ciechańska, Ariel Ciechański
