Dworzec kolejowy Sosnowiec Maczki był ostatnią stacją Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej w zaborze rosyjskim, o czym świadczy zachowana do dziś specyfi czna dla stacji granicznych architektura. Z dziejów dworca Dworzec kolejowy Sosnowiec Maczki został wzniesiony w latach 1847-1848 wraz z oddaniem ostatniego odcinka Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej. Wybudowano go nieopodal wsi Maczki, na stacji Granica, będącej ostatnią stacją na znajdującej się w zaborze rosyjskim linii warszawsko-wiedeńskiej, która łączyła się tutaj z odnogą Kolei Iwanogrodzko-Dąbrowskiej. Początkowo stacja graniczna miała znajdować się we wsi Niwki, jednak po pertraktacjach i zmianie przebiegu Kolei Górnośląskiej i Drogi Żelaznej Krakowsko-Górnośląskiej lokalizację zmieniono. W ten sposób kolej połączyła trzy zabory. Trójkąt trzech cesarzy to określenie należących do trzech zaborów trzech lnii kolejowych układających się w Maczkach w trójkąt: Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej (zabór rosyjski), Kolei Górnośląskiej (zabór pruski) i Drogi Żelaznej Krakowsko-Górnośląskiej (zabór austriacki). Właściwie stacja graniczna składała się z dwóch stacji połączonych tunelem. Podróżni po przekroczeniu granicy i...
Dworzec kolejowy Sosnowiec Maczki był ostatnią stacją Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej w zaborze rosyjskim, o czym świadczy zachowana do dziś specyfi czna dla stacji granicznych architektura. Z dziejów dworca Dworzec kolejowy Sosnowiec Maczki został wzniesiony w latach 1847-1848 wraz z oddaniem ostatniego odcinka Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej. Wybudowano go nieopodal wsi Maczki, na stacji Granica, będącej ostatnią stacją na znajdującej się w zaborze rosyjskim linii warszawsko-wiedeńskiej, która łączyła się tutaj z odnogą Kolei Iwanogrodzko-Dąbrowskiej. Początkowo stacja graniczna miała znajdować się we wsi Niwki, jednak po pertraktacjach i zmianie przebiegu Kolei Górnośląskiej i Drogi Żelaznej Krakowsko-Górnośląskiej lokalizację zmieniono. W ten sposób kolej połączyła trzy zabory. Trójkąt trzech cesarzy to określenie należących do trzech zaborów trzech lnii kolejowych układających się w Maczkach w trójkąt: Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej (zabór rosyjski), Kolei Górnośląskiej (zabór pruski) i Drogi Żelaznej Krakowsko-Górnośląskiej (zabór austriacki). Właściwie stacja graniczna składała się z dwóch stacji połączonych tunelem. Podróżni po przekroczeniu granicy i pokonaniu przez pociąg kamiennego mostu na Białej Przemszy mijali stację w Szczakowej, znajdującą się w zaborze austriackim, a następnie jechali na wschód do Krakowa lub na zachód do Wrocławia i Berlina (po przekroczeniu granicy austriacko-pruskiej). Podróż z Warszawy do granicy trwała 10 godz. i 45 min. Budynek dworca zaprojektował Enrico Marconi - autor Dworca Warszawsko-Wiedeńskiego w Warszawie. Dworzec w Maczkach, jako jedyny duży tego typu obiekt Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej, zaprojektowano jako dworzec wyspowy mający dwa perony. Podróżni wysiadali na peronie po stronie rosyjskiej i następnie, po odprawie celnej w budynku dworca, udawali się na peron po drugiej stronie, skąd odjeżdżał pociąg w kierunku Szczakowej. W pobliżu dworca po stronie południowej zlokalizowano komorę celną, również autorstwa Marconiego. Na stacji od lat 60. XIX w. funkcjonowały także parowozownia i wagonownia obsługiwane przesuwnicą, zastąpione później znajdującą się dalej od dworca sześciostanowiskową parowozownią wachlarzową z obrotnicą. Wkrótce na północ od stacji powstała niewielka osada, w której mieszkali kolejarze i pracownicy komory celnej. W 1918 r., kiedy na skutek przesunięcia granic państwowych przestał istnieć trójkąt trzech cesarzy, rola dworca diametralnie się zmieniła, a sam budynek zaczął przypominać ruinę. W 1967 r. obiekt wpisano do rejestru zabytków. Obecnie wymaga remontu. Zwiedzanie Obecnie stacja Sosnowiec Maczki jest poprzecinana licznymi, coraz rzadziej używanymi, torami kolejowymi. Dworzec ma kształt wydłużonego prostokąta i składa się z trzech części (dwóch skrajnych parterowych i środkowej piętrowej). Budynek częściowo podpiwniczono i wykonano z czerwonej cegły. Na parterze w części południowej i środkowej znajdują się obecnie zaniedbane i niewykorzystane sale o bogatym wystroju architektonicznym, na który składają się profi lowane gzymsy, stiuki, pilastry i żeliwne kolumny. Dworzec oprócz kas biletowych mieścił na parterze restaurację, poczekalnie różnej klasy (w tym reprezentacyjną pierwszej klasy), biuro zawiadowcy i od lat 50. XIX w. biuro telegrafu kolejowego, a na piętrze specjalny apartament dla cara Rosji. Na parterze, w wydłużonej części, znajdowały się także magazyny towarów. Niestety budynek jest zdewastowany i zamknięty. Nie ma w nim nawet kasy biletowej. Na stacji są trzy perony przykryte wiatami podpartymi żeliwnymi kolumnami.
Judyta Kurowska-Ciechańska, Ariel Ciechański
