Wypoczywając na Pomorzu, warto zwiedzić skansen parowozów w Kościerzynie, określany jako kolejowe serce Kaszub. Placówka ta gromadzi i udostępnia na terenie zabytkowej parowozowni tabor z całego Pomorza (i nie tylko), a latem oferuje sentymentalną podróż pociągiem retro z parowozem. Z dziejów kościerskiej szopy Skansen w Kościerzynie należy, oprócz obiektów w Wolsztynie i Chabówce, do placówek muzealnych prowadzonych przez PKP Cargo SA. Za datę powstania nieistniejącej już parowozowni zwrotnej przyjmuje się datę dotarcia do Kościerzyny pierwszej linii kolejowej (1885 r.). Wraz z budową magistrali węglowej Herby Nowe-Gdynia w latach 20. XX w. wyburzono halę wachlarzową (10 lub 11-stanowiskową) i obrotnicę ręczną, a w jej miejsce wybudowano w 1929 r. nowy obiekt - prostokątną halę przelotową - która obsługiwała ruch między Bydgoszczą a Gdynią. Od 1938 r., po oddaniu nowego obiektu w Kapuściskach Tranzytowych (obecna lokomotywownia Bydgoszcz Wschód), parowozownia w Kościerzynie straciła na znaczeniu, ograniczając się do obsługi ruchu lokalnego (tzw. stacja trakcyjna). W czasie II wojny światowej kościerska szopa podlegała pod parowozownię gdańską. Niestety w wyniku działań wojenny...
Wypoczywając na Pomorzu, warto zwiedzić skansen parowozów w Kościerzynie, określany jako kolejowe serce Kaszub. Placówka ta gromadzi i udostępnia na terenie zabytkowej parowozowni tabor z całego Pomorza (i nie tylko), a latem oferuje sentymentalną podróż pociągiem retro z parowozem. Z dziejów kościerskiej szopy Skansen w Kościerzynie należy, oprócz obiektów w Wolsztynie i Chabówce, do placówek muzealnych prowadzonych przez PKP Cargo SA. Za datę powstania nieistniejącej już parowozowni zwrotnej przyjmuje się datę dotarcia do Kościerzyny pierwszej linii kolejowej (1885 r.). Wraz z budową magistrali węglowej Herby Nowe-Gdynia w latach 20. XX w. wyburzono halę wachlarzową (10 lub 11-stanowiskową) i obrotnicę ręczną, a w jej miejsce wybudowano w 1929 r. nowy obiekt - prostokątną halę przelotową - która obsługiwała ruch między Bydgoszczą a Gdynią. Od 1938 r., po oddaniu nowego obiektu w Kapuściskach Tranzytowych (obecna lokomotywownia Bydgoszcz Wschód), parowozownia w Kościerzynie straciła na znaczeniu, ograniczając się do obsługi ruchu lokalnego (tzw. stacja trakcyjna). W czasie II wojny światowej kościerska szopa podlegała pod parowozownię gdańską. Niestety w wyniku działań wojennych została zniszczona. Odbudowano ją w 1946 r. (cztery stanowiska), a od 1948 r. funkcjonowała jako tzw. parowozownia pomocnicza, w której wykonywano przeglądy okresowe, naprawy międzypociągowe, obrządzanie oraz prace warsztatowe. W latach 1984-1991 była lokomotywownią II klasy, a 1 kwietnia 1991 r. została przekształcona w Zamiejscowy Oddział Eksploatacyjny Lokomotywowni w Gdyni, w którym wkrótce utworzono skansen parowozów. Przejazdy turystyczne Przejazdy pociągiem retro o nazwie Costerina (czyli Kościerzyna) prowadzonym przez parowóz z Wolsztyna są organizowane od 2005 r. (po kilkuletniej przerwie) w sezonie letnim w co drugi weekend lipca i sierpnia. Trasa wiedzie z Gdyni Głównej do Kościerzyny przez niezwykle zróżnicowany krajobraz kaszubski (mijając m.in. najwyższy punkt w Wieżycy). Pociąg zatrzymuje się w znanych miejscowościach turystycznych (Żukowo Wschodnie, Somonino, Wieżyca, Krzeszna, Gołubie Kaszubskie), co pozwala dodatkowo urozmaicić wycieczkę. Poza sezonem pozostaje do dyspozycji pociąg z lokomotywą spalinową lub szynobus, co również jest warte polecenia ze względu na walory krajobrazowe trasy i mniejszy tłok w parowozowni w Kościerzynie. Eksponaty Parowozownia Kościerzyna gromadzi tabor i kolejowe pamiątki z całego Pomorza. Udostępnia je w prostokątnej czterostanowiskowej hali przelotowej, salach wystawowych oraz na terenie wokół lokomotywowni. Do najciekawszych eksponatów należą: . parowozy: kilkanaście egzemplarzy różnych konstrukcji pochodzących z okresu 1915-1956, w tym Pu29 (ostatni z istniejących z 1931 r., najdłuższy parowóz wykonany w Polsce), Tw1 (z 1919 r., jedyny zachowany) oraz TKt48 z wykonanymi przekrojami mechanizmów, . lokomotywy spalinowe: SP47 (pierwszy egzemplarz najsilniejszej i niegdyś najnowocześniejszej polskiej lokomotywy, która miała być przeznaczona na eksport), Ls40, SM03, . wagony: węgierski wagon motorowy SN52 z 1954 r., towarowe (cysterny) oraz interesujący wagon kolei linowo-terenowej z zakopiańskiej Gubałówki), wagony wąskotorowe (600 mm), . elektryczny zespół trakcyjny EW90 z trójmiejskiej SKM, . inne: wąskotorowy pług odśnieżny, semafory kształtowe, żurawie wodne, urządzenia torowe, dokumenty, modele, pamiątki. Od maja do września czynny jest sklepik, w którym można nabyć pamiątkowe odznaki, pocztówki, wydawnictwa o tematyce kolejowej (w tym płyty CD). Niezwykle ciekawym eksponatem, ściśle związanym z historią gdańskiego Wybrzeża, jest jedyny zachowany w zbiorach muzealnych w Polsce elektryczny zespół trakcyjny EW90 używany dawniej przez trójmiejską SKM, a pochodzący z berlińskiej kolei miejskiej S-Bahn (seria powstała w latach 1928-1931). Oprócz jednostek EW90 na Pomorze trafi ły również dwie bardzo podobne serie: EW91 (pochodzące z lat 1936-1943) i EW92 (pochodzące z lat 1933-1935), najliczniejsza była jednak EW90. Różniły się one szczegółami, m.in. pudła najstarszej serii EW90 miały blachy nitowane, a nowsze - spawane. EZT tych serii współpracowały z systemem prądu stałego 800 V (za pomocą trzeciej szyny biegnącej wzdłuż torów). Niemieckie oznaczenia wyglądały następująco: ET165, ET166 i ET167. Tabor ten jeszcze w czasie wojny ewakuowano na teren Dolnego Śląska (a według niepotwierdzonych informacji także Pomorza). Ostatecznie tabor został przyznany Polsce jako odszkodowanie wojenne (w sumie 189 szt., z czego odbudowano w Polsce 80) i przekazany przez Biuro Elektryfi kacji Kolei do Gdańska na cele kolei miejskiej. Zelektryfi kowano odcinki: Gdańsk Główny-Gdynia-Wejherowo (od Gdańska do Gdyni wybudowano istniejącą do dziś osobną parę torów dla ruchu aglomeracyjnego) oraz Gdańsk Główny-Gdańsk Nowy Port. Ponieważ otrzymany tabor był częściowo zniszczony, stopniowo remontowano go w Zakładach Naprawczych Taboru Kolejowego Lubań Śląski, Gdańsk i częściowo Mińsk Mazowiecki. W czasie remontu przystosowano go do odbioru prądu stałego 800 V z sieci napowietrznej. Wszystkie typy EZT można było łączyć ze sobą, najczęściej kursowały w składach po 8 lub rzadziej 6 wagonów. Co ciekawe, do 1958 r. do ich oznaczania stosowano przedwojenną numerację PKP, czyli literę E lub EN. Początkowo wagony miały być eksploatowane w Polsce przez 10 lat, a faktycznie pracowały aż do grudnia 1976 r., kiedy zlikwidowano na Wybrzeżu trakcję 800 V i wprowadzono standard stosowany w PKP już przed wojną w węźle warszawskim (3 kV prądu stałego). Część taboru zniszczono, a część przebudowano na pociągi sieciowe. Identyczny prezent trafi ł do ZSRR - do Moskwy, Kijowa i Tallina.
Siedziba: Skansen "Parowozownia Kościerzyna", ul. Towarowa 7, Kościerzyna. . Dojazd: pociągiem osobowym z Gdyni Głównej (1 godz. 37 min), od stacji PKP pieszo zgodnie z oznaczeniami, czyli w lewo do wiaduktu, przejść nad torami i dalej skręcić w prawo w ul. Przemysłową, a następnie w ul. Towarową); samochodem drogą krajową nr 20. . Zwiedzanie: codziennie w godz. 10.00-18.00. Bilety: normalny 3 zł, ulgowy i grupy powyżej 10 osób 2 zł. Dzieci do lat 4 wstęp wolny. . Przejazdy turystyczne: w soboty i niedziele w co drugi weekend lipca i sierpnia. Odjazd z Gdyni Głównej godz. 9.00, przyjazd do Kościerzyny godz. 10.43, odjazd z Kościerzyny godz. 13.52, powrót do Gdyni godz. 15.44. Bilety: w jedną stronę normalny 13 zł, ulgowy 6,50 zł, w dwie strony normalny 26 zł, ulgowy 13 zł; specjalna taryfa dla posiadaczy biletów całodziennych lub okresowych SKM: odpowiednio 10 i 5 zł (w jedna stronę), 18 i 8 zł (w dwie strony), dzieci do lat 4 przejazd bezpłatny. Bilet na przejazd upoważnia do bezpłatnego wstępu na teren skansenu. Bilety do nabycia skansenie, w kasie SKM na dworcu podmiejskim Gdynia Główna Osobowa lub u kierownika pociągu, jednak ze względu na duże zainteresowanie lepiej kupić je wcześniej. . Kontakt: Skansen "Parowozownia Kościerzyna", ul. Towarowa 7, 83-400 Kościerzyna, Jan Recław - kierownik, tel. (058) 686 35 00 w. 331, kom. 602 809 237, e-mail: skansen.parowozownia@vp.pl lub PKP Cargo SA Zakład Taboru w Gdyni, ul. Kolejowa 12, 81-220 Gdynia (jemu podlega skansen w Kościerzynie), tel. (058) 721 13 30, fax (058) 721 17 00, e-mail: cm.gdynia@pkp-cargo.pl. . Internet: www.pkp-cargo.pl, www.republika.pl/parowozownia_koscierzyna.
